Page 168 - Demo

166Pikaso dhe BrakM%u00eb 1907 n%u00eb Paris, piktori spanjoll Pablo Pikaso (Pablo Picasso) (1881-1973) dhe ai francez Zhorzh Brak (Georges Braque, 1882-1963) i dhan%u00eb jet%u00eb kubizmit. I pari prej tyre, pas nj%u00eb faze t%u00eb par%u00eb lirike, t%u00eb njohur si periudha blu, realizon n%u00eb vitin 1907 tablon%u00eb %u201cZonjushat e Avinjonit%u201d, nj%u00eb nga tablot%u00eb m%u00eb t%u00eb famshme t%u00eb artistit dhe t%u00eb t%u00eb gjith%u00eb artit modern. N%u00eb t%u00eb Pikaso nd%u00ebrthur gjith%u00e7ka nuk ishte b%u00ebr%u00eb m%u00eb par%u00eb, shkat%u00ebrrimin e q%u00ebllimsh%u00ebm t%u00eb imazhit, si nj%u00eb mas%u00eb xhamash t%u00eb thyer. Si nj%u00eb shkat%u00ebrrim metodik, ai synonte rind%u00ebrtimin tredimensional t%u00eb figur%u00ebs. Si nj%u00eb hetim nga brenda mbi form%u00ebn, kubizmi i Pikasos, i frym%u00ebzuar si nga arti primitiv, ashtu edhe nga ai i Sezanit, do t%u00eb kthehej n%u00eb nj%u00eb nga rrymat q%u00eb ndikoi m%u00eb shum%u00eb artin e shek. XX. Bashk%u00eb me Brakun, ata e konsoliduan k%u00ebt%u00eb form%u00eb krijimi, duke e pasuruar me subjekte e forma t%u00eb reja, q%u00eb me kalimin e viteve soll%u00ebn n%u00ebnndarjet e kubizmit, at%u00eb analitik e m%u00eb pas at%u00eb sintetik. Ky i fundit ishte nj%u00eb p%u00ebrzierje objektesh, letrash e gjithfar%u00eb ngjyrash, duke krijuar nj%u00eb form%u00eb t%u00eb re artistike t%u00eb quajtur kolazh. Nj%u00eb nga veprat m%u00eb t%u00eb famshme t%u00eb Pikasos %u00ebsht%u00eb ajo e vitit 1937, e njohur si %u201cGuernika%u201d. Vepra tet%u00eb metra e gjat%u00eb d%u00ebshmonte ngjarjen tragjike t%u00eb qytetit bask t%u00eb Guernik%u00ebs s%u00eb bombarduar nga nazist%u00ebt. Si nj%u00eb thirrje mbi tmerrin e luft%u00ebs, piktura dhe sot p%u00ebrb%u00ebn nj%u00eb nga shembujt klasik%u00eb t%u00eb dhun%u00ebs s%u00eb shkaktuar nga njeriu mbi njeriun. Kubizmi, i nisur nga Pikaso dhe miku i tij Brak, u ndoq nga shum%u00eb artist%u00eb t%u00eb tjer%u00eb bashk%u00ebkohor%u00eb si Zhan Mecinger (Jean Metzinger), Juan Gris (Juan Griss) e Fernand Leger. Ndikimi i tyre u ndie gjat%u00eb n%u00eb krijimtarin%u00eb e shum%u00eb artist%u00ebve t%u00eb tjer%u00eb. I till%u00eb ishte rasti i piktorit holandez Pit Mondrian (Piet Mondrian) (1872-1944). Ai, fillimisht, nisi t%u00eb nd%u00ebrtonte n%u00ebp%u00ebrmjet linj%u00ebs kubiste peizazhe dinamike, t%u00eb cilat me kalimin e viteve u thjeshtuan gjithnj%u00eb e m%u00eb shum%u00eb, derisa u konkretizuan n%u00eb zona t%u00eb pastra ngjyrash q%u00eb e %u00e7uan at%u00eb drejt l%u00ebvizjes s%u00eb abstraksionizmit gjeometrik. Fig. 5. Pablo Pikaso, %u201cZonjushat e Avinjonit%u201d, 1907 Fig. 6. Xhorxh Brak, %u201cNatyr%u00eb e qet%u00eb Fig. 7. Pablo Pikaso, %u201cSuzi%u201d, 1912, kolazhme metronom dhe mandolin%u201d, 1909Fig. 8. Pablo Pikaso, %u201cGuenika%u201d, 1937 Fig. 9. Pit Mondrian, %u201cKompozim II%u201d, me t%u00eb kuqe, blu dhe t%u00eb verdh%u00eb, 1930